Bezpieczeństwo mieszkańców – co warto wiedzieć i jak przygotować się na sytuacje kryzysowe

Jak zachować się w przypadku alarmu? Gdzie szukać informacji? Czym różnią się schrony, ukrycia i punkty schronienia? Co powinien zawierać plecak ewakuacyjny?
Przygotowanie na sytuacje kryzysowe nie oznacza życia w ciągłym niepokoju. To przede wszystkim rozsądne działanie i wiedza, która może pomóc nam oraz naszym bliskim w sytuacji zagrożenia.

Sygnały alarmowe – jak je rozpoznać?

Na terenie Polski obowiązują określone sygnały alarmowe i komunikaty ostrzegawcze. Zgodnie z obowiązującymi przepisami wyróżnia się obecnie dwa rodzaje sygnałów alarmowych.

Sygnały mogą być wykorzystywane przez służby ratownicze, między innymi Ochotnicze Straże Pożarne, zarówno w przypadku rzeczywistego zagrożenia, jak i podczas ćwiczeń. O planowanych ćwiczeniach z wykorzystaniem syren mieszkańcy powinni być wcześniej poinformowani za pośrednictwem mediów publicznych.

Co zrobić, gdy usłyszymy syrenę alarmową?

Przede wszystkim zachowajmy spokój i sprawdźmy oficjalne informacje.

Po usłyszeniu syreny należy:

• włączyć radio lub telewizor i sprawdzić komunikaty dotyczące zagrożenia,
• śledzić oficjalne informacje przekazywane przez służby,
• poinformować najbliższych o zagrożeniu,
• jeśli przebywamy poza domem – skontaktować się z rodziną i poinformować ją o miejscu swojego pobytu,
• nie rozpowszechniać niesprawdzonych informacji.

Informacje dotyczące zagrożenia mogą być przekazywane między innymi za pośrednictwem radia, telewizji, Internetu, Alertów RCB, Regionalnego Systemu Ostrzegania oraz megafonów.

Jeżeli służby zarządzą ewakuację, należy stosować się do ich poleceń i nie zwlekać z opuszczeniem zagrożonego miejsca.

Schron, ukrycie czy miejsce doraźnego schronienia?

W sytuacji zagrożenia warto wiedzieć, że nie wszystkie miejsca zapewniają taki sam poziom ochrony.

Obiekty zbiorowej ochrony obejmują:

Schrony – specjalnie przygotowane obiekty zapewniające wysoki poziom ochrony.

Ukrycia – miejsca o prostszej konstrukcji, które mogą chronić między innymi przed odłamkami, silnym wiatrem czy skutkami awarii technicznych.

Miejsca doraźnego schronienia – wyznaczone obiekty, np. szkoły czy urzędy, które w sytuacji zagrożenia mogą zostać przystosowane do czasowego pobytu mieszkańców.

Punkty schronienia

Odrębną kategorię stanowią punkty schronienia. Mogą nimi być istniejące obiekty lub ich części, takie jak przejścia podziemne, tunele czy parkingi podziemne. Mogą być wykorzystane jako miejsca tymczasowego ukrycia podczas nagłych zagrożeń.

Mieszkańcy mogą korzystać również z aplikacji „Gdzie się ukryć”, która pomaga znaleźć najbliższe punkty schronienia i wyznaczyć do nich trasę. Po wcześniejszym pobraniu danych aplikacja może działać również offline.

Więcej informacji:
gdziesieukryc.pl

Co zrobić, jeśli zagrożenie zastanie nas w domu?

Jeżeli nie możemy dotrzeć do wyznaczonego miejsca schronienia, zaleca się pozostanie w domu, z dala od okien, najlepiej przy ścianach nośnych i w centralnych pomieszczeniach.

W przypadku zagrożenia z powietrza warto wcześniej ustalić z rodziną sposób postępowania oraz drogę do miejsca, w którym można się bezpiecznie schronić.

Jeżeli znajdujemy się na otwartej przestrzeni i słyszymy eksplozję, należy natychmiast położyć się na ziemi – najlepiej w zagłębieniu terenu – i osłonić głowę.

Plecak ewakuacyjny – przygotuj go wcześniej

Jednym z elementów przygotowania gospodarstwa domowego na sytuację kryzysową jest plecak ewakuacyjny.

Powinien umożliwić funkcjonowanie przez co najmniej 72 godziny i zawierać rzeczy niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb w przypadku konieczności opuszczenia domu, awarii infrastruktury czy innych nagłych zagrożeń.

Każdy członek rodziny powinien mieć własny zestaw dostosowany do swojego wieku i indywidualnych potrzeb.

Co powinno znaleźć się w plecaku?

Warto uwzględnić między innymi:

Dokumenty i pieniądze

• kopie najważniejszych dokumentów,
• gotówkę w małych nominałach,
• notatnik i długopis,
• najważniejsze numery telefonów i adresy.

Wodę i żywność

• wodę,
• żywność o długim terminie przydatności,
• lekkie i wysokoenergetyczne produkty.

Oświetlenie i podstawowe wyposażenie

• latarkę,
• latarkę czołową,
• radio z bateriami lub zasilaniem awaryjnym,
• powerbank,
• telefon,
• podstawowe narzędzia,
• gwizdek,
• zapasowe baterie.

Odzież i ochronę

• odzież dostosowaną do pory roku,
• zapasowe skarpety i bieliznę,
• płaszcz przeciwdeszczowy,
• koc lub folię termiczną,
• nakrycie głowy,
• okulary ochronne.

Apteczkę i środki higieniczne

• podstawowe materiały opatrunkowe,
• środki do dezynfekcji,
• rękawiczki,
• indywidualne leki,
• podstawowe środki higieniczne,
• chusteczki,
• ręcznik,
• papier toaletowy.

Zawartość plecaka należy regularnie sprawdzać i aktualizować, zwracając uwagę między innymi na terminy ważności żywności, leków i innych produktów.

Nie tylko plecak – przygotuj całą rodzinę

Bezpieczeństwo zaczyna się od rozmowy i dobrego przygotowania.

Warto wspólnie z rodziną ustalić:

• gdzie spotkamy się w przypadku konieczności opuszczenia domu,
• jak będziemy się ze sobą kontaktować,
• gdzie znajdują się najbliższe miejsca schronienia,
• kto może potrzebować szczególnej pomocy,
• jakie dokumenty i leki należy zabrać,
• co zrobić w przypadku braku prądu lub łączności.

Warto także pamiętać o sąsiadach, szczególnie osobach starszych, osobach z niepełnosprawnościami oraz dzieciach, które mogą potrzebować dodatkowego wsparcia.

Najważniejsze: zachowaj spokój i korzystaj ze sprawdzonych informacji

W sytuacji zagrożenia najważniejsze jest zachowanie spokoju i stosowanie się do poleceń służb.

Nie udostępniaj niesprawdzonych informacji. W sytuacji kryzysowej korzystaj przede wszystkim z oficjalnych komunikatów i informacji przekazywanych przez właściwe służby.

Warto już dziś poświęcić kilka minut na przygotowanie podstawowego planu działania dla swojej rodziny oraz sprawdzenie, gdzie znajduje się najbliższe miejsce, w którym można się schronić.

Przygotowanie nie oznacza strachu. Oznacza odpowiedzialność i troskę o bezpieczeństwo swoje oraz swoich bliskich.

Przydatne informacje

Więcej informacji dotyczących przygotowania na sytuacje kryzysowe można znaleźć w materiałach Rządowego Centrum Bezpieczeństwa oraz w „Poradniku bezpieczeństwa” przygotowanym przez MON, MSWiA i RCB.

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa:
gov.pl/web/rcb

Informacje o poradniku bezpieczeństwa:
gov.pl/web/rcb/poradnik-na-czas-kryzysu-i-wojny2