Zabytki

---

     

Biskupem diecezji kieleckiej w 1901 roku był ks. bp. Tomasz Teofil Kuliński, proboszczem parafii w Ciągowicach - ks. Piotr Waśkiewicz.

Organizatorem budowy i wszystkich związanych z tym działań był Franciszek (Franz) Babin - dyrektor fabryki. W skład Komitetu Budowy Kościoła weszli: prezes- F. Babich,ks. Fr. Pędzich- wiceprezes. Członkami komitetu byli: Józef Rubin, Kazimierz Turek, Franciszek Pałucha, Łukasz Spyra, Mateusz Sadowski, Jan Karcz i Kacper Kułach. Nadzór nad budową kościoła sprawował wikariusz z Ciągowic ks. Franciszek Pędzich - pierwszy proboszcz parafii pod wezwaniem Przenajświętszego Ducha Świętego w Porębie.. Był on wyjątkowym kapłanem, o czym świadczyć może fakt nadania mu odznaczenia papieskiego - tajnego szambelana. Autorem projektu architektonicznego był Józef Pomianowski- architekt z Będzina. Kościół zbudowano na podstawie łacińskiego krzyża w stylu neogotyckim. Prezbiterium jest o wiele mniejsze od nawy głównej. Łuki sklepień w prezbiterium schodzą się i opierają na kapitelach potrójnych, bliźniaczych kolumn (w głównej nawie pojedyncze).Pierwotnie sklepienie wnętrza kościoła miało być typowe dla XX wiecznych budowli, jednak projektant zgodnie z wolą parafian zmienił plan i zaprojektował sklepienie w neogotyckim stylu. Na budowę kościoła(w wyniku starań F. Babich) od właściciela folwarku i głównego akcjonariusza fabryki - Pringsheima uzyskano pożyczkę w wysokości 10 000 rubli na okres 5 lat.

Krzyż na szczycie kościoła został ufundowany przez pracowników fabryki: J. Cupiała, J.Cogiela, A. Gębskiego, K. Cupiała, J.Urbana, Glaudę, J.Gębskiego, A.Mazura, K. Mazura, I.Kasprzaka, J.Dworaka, Szcz. Roka oraz wielu innych. Zarówno krzyż jak i kopuła wieży kościelnej zostały wykonane w miejscowej fabryce. Pierwszą msze odprawiono 13 (?)grudnia 1901 roku. Po wybudowaniu kościoła w 1902 roku początkowo pełnił on funkcję filii parafii w Ciągowicach. W 1907 roku podjęto starania o założenie cmentarza filialnego. 28 sierpnia/10 września tego roku mieszkańcy Poręby i okolicznych osad (bez Niwek, które należały do parafii w Mrzygłodzie) podjęli uchwałę o odłączeniu się od Ciągowic i ustanowieniu nowej parafii w Porębie Mrzygłodzkiej. Zgodę taką uzyskano 1/13 marca 1908 roku. Administrator kieleckiej diecezji A. Łosiński w dniu 27 maja/9 czerwca erygował parafię.

W dniu 5 czerwca 1933 roku w kościele odbyła się podwójna uroczystość związana z 25 leciem powstania parafii i 15 leciem kapłaństwa ks. Kazimierza Czaplińskiego. Na uroczystościach tych obecny był ks. prałat F. Zientara- dziekan i proboszcz z Zawiercia.